TOI 700 d – Egzoplaneta z gwiazdozbioru Dorado (Złota Ryba)

TOI 700 d - Egzoplaneta z gwiazdozbioru DoradoTOI 700 d - Egzoplaneta w systemie planetarnymTOI 700 d - Gwiazdozbiór DoradoGwiazdozbiór Dorado

TOI 700 d – Egzoplaneta z gwiazdozbioru Dorado (Złota Ryba)

TOI 700 d – Na początku 2020 roku astronomom udało się odkryć planetę wielkością zbliżoną do Ziemi. Odkryli ją dzięki Transiting Exoplanet Survey Satellit (TESS) – teleskopowi kosmicznemu agencji NASA. Zaprojektowanemu w celu wyszukiwania planet pozasłonecznych metodą tranzytu. Planeta TOI 700 d, położona stosunkowo blisko naszego Układu Słonecznego, krąży wokół własnej gwiazdy. Znajduje się w przybliżeniu 100 lat świetlnych od Ziemi.


 
Planeta wielkości Ziemi znajduje się w strefie zamieszkiwalnej jej macierzystej gwiazdy. Czyli krążącej w takiej odległości od niej, iż panują tam warunki odpowiednie do podtrzymania obecności, ciekłej wody na powierzchni. To z kolei rodzi domniemania o istnieniu na niej życia. TOI700 jest małym, chłodnym karłem typu M o masie 30 % masy Słońca. Wokół gwiazdy leżącej w granicach gwiazdozbioru Dorado (Złota Ryba) krążą trzy planety.

Kilka podobnych planet znaleziono w systemie TRAPPIST-1 nazwanych po teleskopie TRAPPIST w Chile. Kolejne odkryto dzięki Kosmicznemu Teleskopowi Spitzera.

TOI-700 jest około 20 % większa niż Ziemia. Rok na niej trwa 37 ziemskich dni. Otrzymuje od gwiazdy 86 % energii dostarczanej przez Słońce na Ziemię. Dokładne warunki panujące na niej, nie są znane. Ale dysponując zebranymi informacjami, naukowcy przygotowali 20 modeli potencjalnych środowisk. Mogących panować na TOI-700. Niektóre z tych modeli sugerują, iż planeta może nadawać się w przyszłości do zamieszkania oraz skolonizowania.

Dystrofia mięśniowa – Jest skutkiem osłabionych mięśni

Dystrofia mięśniowa - Dziecko z fundacji Make A Wish

Dystrofia mięśniowa - National Poster Child of the Year

Dystrofia mięśniowa - Cleveland, Ohio, USA

Dystrofia mięśniowa - Budynek federalny Cleveland, Ohio
 
 
 
Dystrofia mięśniowa Duchenne'aPodawanie komórek macierzystychZdjęcie Defense.govDuchenne muscular dystrophy

Dystrofia mięśniowa – Jest skutkiem osłabionych mięśni

Dystrofia mięśniowa – Choroba ta jest skutkiem osłabionych mięśni i nie ma nic wspólnego z uszkodzeniem układu nerwowego. Istnieje 25% szans, że dziecko przejmie dystrofię mięśniową od rodziców. Pewne jest jednak to, że problem tkwi w samych komórkach mięśniowych. Ciało chorego nie jest w stanie wyprodukować dystrofin białkowych, bez których nasze mięśnie nie mogą pracować. Istnieją dwa rodzaje dystrofii. Ta cięższa to dystrofia Duchenne’a, która objawia się zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Chorzy chłopcy szybko kończą na wózku, pogarsza się również praca ich serca i płuc. Maksymalna długość życia z chorobą wynosi 20 lat.

Drugi typ dystrofii to tzw. dystrofia Beckera. Objawia się ona u chorych nieco później, na ogół po 10 roku życia. Do pierwszych objawów tego rodzaju dystrofii należą osłabienie mięśni łydek, miednicy czy ud. Naukowcy ostrzegają, że 30% chorych nie zachorowało z przyczyn genetycznych , ale ich chromosom zaatakowała nowa mutacja.

Pląsawica Huntingtona – Neurodegeneracyjne schorzenie mózgu

Pląsawica Huntingtona - G.Huntington

Pląsawica Huntingtona - George Huntington

Pląsawica Huntingtona - Obraz mózgu

Pląsawica Huntingtona - Ubikwityna
 
 
 
Pląsawica Huntingtona - 2011Indukowane pluripotencjalne komórki macierzysteNeuron z pląsawicąObraz przedstawia neuron korowy

Pląsawica Huntingtona – Neurodegeneracyjne schorzenie mózgu

Pląsawica Huntingtona – Jest to neurodegeneracyjne schorzenie mózgu charakteryzujące się nieregularnymi i niekontrolowanymi ruchami ciała. Przenosi się z rodzica na dziecko na normalnym chromosomie, przy czym do zachorowania wystarczy jeden zmutowany allel. Choroba może objawiać się nie tylko w sposób fizyczny. Ma również wpływ na zdrowie psychiczne pacjenta, ponieważ powoduje obniżenie funkcji mentalnych. Fizyczne objawy pląsawicy rozwijają się bardzo powoli i mogą się objawić w jakimkolwiek wieku (najczęściej między 20 a 40 rokiem życia).

Chociaż nie jest chorobą śmiertelną, to osłabia jednak wyraźnie system odpornościowy oraz obniża średnią długość życia. W trakcie choroby dochodzi do zaniku neuronów jądra ogoniastego, współodpowiedzialnych za koordynację ruchową. Do pierwszych objawów należą między innymi pogorszenie koncentracji oraz organizacji myśli, spowolnienie myślenia oraz demencja. Choroba atakuje najpierw mniejsze i delikatniejsze mięśnie kontrolujące np. język, gardło czy płuca.

Pląsawica Huntingtona należy do najrzadziej występujących chorób na świecie. Cierpi na nią 7 osób na 100 tysięcy.

Zasolenie Morza Martwego – Słonego jeziora bezodpływowego

Zasolenie Morza MartwegoZasolenie Morza MartwegoZasolenie Morza MartwegoZasolenie Morza MartwegoZasolenie Morza MartwegoZasolenie Morza MartwegoZasolenie Morza MartwegoZasolenie Morza MartwegoZasolenie Morza MartwegoDead Sea - Region Izraela - (07-07-2016)Deadsea - Zachód słońca nad brzegiem - Jordania (2013)Widok satelitarny z U.S. Space Shuttle mission - STS-28 - (01-08-1989)Kamienie na brzegu przykryte powierzchnią soli - IzraelBet ha-Arawa - Przed wojną Arabsko - IzraelskąNaturalny asfalt z Morza MartwegoOtoczak z solą kamienną z Zachodniego brzegu Morza Martwego - Izrael

Zasolenie Morza Martwego – Słonego jeziora bezodpływowego

Zasolenie Morza Martwego – Wynosi 33,7%, co jest wynikiem 10 razy wyższym niż w przypadku zwykłych morskich akwenów. W morzu znajduje się ok. 40 mld ton soli. Z odparowania jednego litra jego wody, można by uzyskać około 250 gramów tego minerału. W związku z wysokim zasoleniem w Morzu Martwym, które jest w rzeczywistości bezodpływowym słonym jeziorem. Nie ma praktycznie życia. Dla porównania zasolenie Morza Bałtyckiego, wynosi jedynie ok. 7‰.

Błoto z morza Martwego ma właściwości antyseptyczne i bakteriobójcze.

Annapurna – Himalaje, Nepal – Góra groźna dla wspinaczy

Annapurna - Himalaje, NepalAnnapurna - Himalaje, NepalAnnapurna - Himalaje, NepalAnnapurna - Himalaje, NepalAnnapurna - Himalaje, NepalAnnapurna - Himalaje, NepalSzczyty Nepalu - Na tle migoczącego niebaAaron Benson - Nepal-(27-01-2017)Płd ściana - (17-01-2005)Podstawa szczytu - (17-01-2017)

Annapurna – Himalaje, Nepal – Góra groźna dla wspinaczy

„Annapurna odbiera życie” – zapisał w dzienniku Mingma Sherpa, zdobywca Korony Himalajów i Karakorum. „Aby wejść na tę górę, potrzeba wytrwałości – i szczęścia”. Przed startem kierownik wyprawy raz jeszcze spojrzał głęboko w oczy, każdemu członkowi swojego zespołu. Wszyscy dobrze wiedzieli, że jest dziewięć wyższych szczytów niż wznosząca się 8091 metrów nad poziom morza Annapurna. Ale żaden z nich nie zabił tylu śmiałków – statystycznie co czwarty himalaista nigdy z niej nie wraca. Do dziś życie straciło tam już ponad 60 osób, a ciała wielu z nich leżą zamarznięte gdzieś w rozpadlinach skalnych czy pod śniegiem. Wydobycie ich jest zbyt ryzykowne.
Dla porównania: na znacznie bardziej uczęszczanym Mount Evereście śmiertelność wynosi zaledwie 4%. Nie bez powodu więc himalaiści nazywają Annapurnę górą śmierci. Na liczącej 2,6 km stromej ścianie południowej grożą – prócz choroby wysokościowej, utraty orientacji i zamarznięcia – lawiny. Również dla 13 – osobowej ekspedycji, którą dowodził Mingma Sherpa. Ten ośmiotysięcznik okazał się pechowy: wprawdzie wszyscy dotarli na szczyt, lecz dwóch jej członków zginęło w drodze powrotnej. W ciemnościach nocy spadli w przepaść…

Annapurna jest groźna nie tylko podczas wspinaczki.

W październiku 2014 roku podczas burz śnieżnych i lawin w jej rejonie zginęły co najmniej 43 osoby. W tym wielu himalaistów. Był to najtragiczniejszy wypadek w historii Nepalu.

Golec piaskowy – Heterocephalus glaber – Jest praktycznie ślepy

Golec piaskowy - Heterocephalus glaber - Podczas jedzeniaGolec piaskowy - Heterocephalus glaberHeterocephalus glaber - Louisville-ZooHeterocephalus glaber - Muzeum Historii Naturalnej - Genua, Włochy

Golec piaskowy – Heterocephalus glaber – Jest praktycznie ślepy

Golec piaskowy – Heterocephalus glaber – Jest praktycznie ślepy i nie odczuwa bólu. Ten gryzoń żyje w Afryce Wschodniej. Drąży podziemne korytarze w poszukiwaniu bulw i korzeni. Używa do tego siekaczy, które znajdują się przed wargami, dzięki czemu ziemia nie dostaje się do pyska.
Golce prawie całe życie spędzają pod ziemią, nie wychodząc na powierzchnię. Są niezwykłe z wielu powodów. Nie dość, że to jedyne ssaki zmiennocieplne, to jeszcze odporne na raka, starzenie się, niedotlenienie i ból.
Ich niemal całkowicie pozbawiona włosów, gruba i pofałdowana skóra. Jest niewrażliwa na otarcia lub zadrapania. Ponieważ Golce piaskowe nie mają kluczowego dla przewodzenia bólu neuroprzekaźnika (substancji P).

Golce są najdłużej żyjącymi gryzoniami (dożywają 30 lat)

, a ryzyko śmierci nie rośnie u nich wraz z wiekiem. Zwierzęta te mają bowiem bardzo aktywne mechanizmy naprawy DNA.
Dobrze znoszą też skrajne niedotlenienie, do którego często dochodzi w wąskich i dusznych podziemnych tunelach. Gdy brakuje powietrza, golce obniżają aktywność życiową. Zmieniają proces dostarczania energii (rozkładają fruktozę zamiast glukozy). Unikają w ten sposób uszkodzenia mózgu.
Równie ciekawa jest ich struktura społeczna. Która przypomina roje pszczół czy kolonie mrówek. Stada tych gryzoni liczą od kilkudziesięciu do 300 osobników. Przy czym rozmnaża się tylko królowa i płodny samiec. Reszta jest bezpłodna i sumiennie pracuje na rzecz stada.

Rącznik pospolity – Ricinus communis

Rącznik pospolity - Ricinus communis - Południowy MeksykRącznik pospolity - Ricinus communis - Ogród botaniczny, Frankfurt, NiemcyRącznik pospolity - Ricinus communis - Wenezuela
 
 
 
 
 
Rącznik pospolity - Ricinus communis (1)Rącznik pospolity - Ricinus communis (2)

Rącznik pospolity – Ricinus communis

Rącznik pospolity (Ricinus communis) – Pochodzi prawdopodobnie z północy Afryki. To 10 – metrowa wysoka roślina, która cieszy się wielką popularnością w ogrodnictwie.

  • Śmiertelna dawka: 15 – 20 nasionek
  • Śmierć: do 1 tygodnia
  • Trucizna: rycyna
  • Następstwa: niewydolność nerek, wątroby i śledziony
  • Gdzie rośnie: we wszystkich tropikalnych i subtropikalnych obszarach świata
  • Występowanie w Polsce: sztucznie hodowany

Najniebezpieczniejsze są słupki jej nasion, ok. 6 tysięcy razy bardziej agresywną od cyjanku. Powoduje aglutynację czerwonych krwinek i uszkadza wątrobę, nerki i śledzionę. Pierwsze objawy są podobne do przeziębienia, następnie dochodzą bóle głowy, pieczenie w ustach, wymioty i krwotok wewnętrzny. Stopniowo atakuje cały układ krwionośny człowieka.

Historia rośliny:
Z nasion wyciska się olejek rycynowy, z którego wyrabia się mydła, maści, krople lub perfumy. Podobno Kleopatra aplikowała go sobie do oczu, aby mieć „szerszą perspektywę”. W 1978 trucizny użył bułgarski tajny wywiad do zamordowania pisarza i dziennikarza Georgiego Markova, który po kilku dniach walki o życie zmarł na niewydolność nerek w londyńskim szpitalu.

Szalej jadowity – Cicuta virosa

Szalej jadowity - Cicuta virosa - Oulu, Finlandia (18.07.2013)Szalej jadowity - Cicuta virosa (1)Szalej jadowity - Cicuta virosa (2)

Szalej jadowity – Cicuta virosa

Szalej jadowity (Cicuta virosa) – Jest wysoki na 150 centymetrów. Najwyższe stężenie substancji trujących znajduje się w jego kłączu.

  • Śmiertelna dawka: 2g korzenia
  • Śmierć: w czasie 24 godzin
  • Trucizna: cykutoksyna
  • Następstwa: zwyrodnienie mięśni szkieletowych
  • Gdzie rośnie: Ameryka Północna i Południowa, Europa, Azja
  • Występowanie w Polsce: tak

W Ameryce Północnej ma na swoim sumieniu setki zatrutych owiec rocznie. Ludzie mogą pomylić jego korzeń z korzeniem pietruszki, a ofiarami szkodliwych substancji najczęściej stają się dzieci. Cykutoksyna działa bardzo szybko, już po kilku minutach można zaobserwować podrażnienia śluzówek i bóle brzucha. Jeśli człowiek przeżyje zatrucie, jest bardzo prawdopodobne, że do końca życia będzie zmagał się z uszkodzeniem centralnego układu nerwowego. W odróżnieniu od innych zwierząt, myszy mogą bez strachu przed zatruciem jeść nasionka rośliny.

Oleander – Nerium oleander

Oleander - Nerium oleander (1)Oleander - Nerium oleander (2)Oleander - Nerium oleander (3)

Oleander – Nerium oleander

Oleander (Nerium oleander) – Ten pięknie kwitnący krzak należy do najczęściej spotykanych roślin nie tylko w krajach basenu Morza Śródziemnego.

  • Śmiertelna dawka: 2 listki
  • Śmierć: w ciągu kilku godzin
  • Trucizna: oleander
  • Następstwa: arytmia serca
  • Gdzie rośnie: od Morza Śródziemnego, przez północ Afryki, Półwysep Arabski, aż po południową Azję
  • Występowanie w Polsce: sztucznie hodowany

Aby pożegnać się z życiem wystarczy przeżuć jeden listek. Toksyczny może być także miód uzyskany z kwiatów oleandru. Do pierwszych objawów zatrucia zalicza się wymioty, gorączkę i zawroty głowy. Substancja atakuje bezpośrednio serce i zwiększa napięcie mięśniowe.

Historia rośliny:
Razem ze szczwołem był najpopularniejszą średniowieczną trucizną. Wykorzystywało się ją jako środek do tępienia szczurów i myszy. W przeszłości wielu ludzi straciło życie, ponieważ opiekali mięso na oleandrowych gałązkach.

KEPLER-442b – Egzoplaneta skalista z kategorii superziemi

KEPLER-442bKEPLER-442b - Porównanie do Ziemi egzoplanet z układu KepleraKEPLER-442b

KEPLER-442b – Egzoplaneta skalista z kategorii superziemi

KEPLER-442b – Egzoplaneta skalista z kategorii superziemi, której macierzystą gwiazdą, jest pomarańczowy karzeł.

ESI: 0,84
Wielkość: 1,3 Ziemi
Masa: 2,3 Ziemi
Temperatura równoważna: -65°C

Planeta KEPLER-442b, z której od 1115 lat biegnie do nas światło, należy do tzw. superziemi. W taki sposób określa się egzoplanety skaliste, których masa nie przekracza dziesięciokrotności Ziemi. Jej macierzystą gwiazdą, jest pomarańczowy karzeł (gwiazda większa niż czerwony karzeł, mniejsza jednak od żółtego karła, którym jest słońce). Ten typ gwiazdy miewa spokojniejszą młodość, a zatem nie wysyła ona swoim planetarnym dzieciom zbyt wielkiej ilości promieniowania ultrafioletowego. Ponadto planeta znajduje się w ekosferze, zatem nie da się wykluczyć, iż na jej kamienistej powierzchni pluska się ocean. Jeśli posiada bardziej złożoną atmosferę, nie musi być jednocześnie królestwem zimna. Według niektórych obliczeń to właśnie mniejsze superziemie są najodpowiedniejsze do życia, bardziej nawet niż nasza własna planeta.