Nowy rodzaj chmur – Asperitas (Undulatus asperatus)

Nowy rodzaj chmur - AsperitasNowy rodzaj chmur - AsperitasNowy rodzaj chmur - AsperitasNowy rodzaj chmur - Asperitas

Nowy rodzaj chmur – Asperitas (Undulatus asperatus)

Nowy rodzaj chmur – Asperitas (wcześniej znana jako Undulatus asperatus). Meteorolodzy rozróżniają 10 rodzajów chmur. Ale pewna zagadkowa formacja, odkryta dekadę temu. Uparcie wymykała się tej systematyce do tego stopnia, że specjalnie dla niej wprowadzono osobną odmianę – po raz pierwszy od 60 lat! Została wprowadzona do klasyfikacji przez założyciela Cloud Appreciation Society, Gavina Pretor-Pinney. Jest to pierwsza od 1951 r. (po cirrus intortus) dodana do Międzynarodowego Atlasu Chmur, Światowej Organizacji Meteorologicznej. Którego nowe wydanie ukazało się w 2017 r. Tym, co odróżnia tzw. Asperitasy (co w tłumaczeniu znaczy tyle co „wzburzone”) od innych chmur, jest ich nierówna i bardzo pofałdowana podstawa. Ta formacja niezwykle rzadko się pojawia w Polsce, za to w USA jest obserwowana regularnie. Zwłaszcza na obszarach Wielkich Równin, na wschód od Gór Skalistych.
Od czasu ich odkrycia, w Stanach Zjednoczonych, były obserwowane m.in. w Norwegii, Szkocji, Francji, Estonii oraz Polsce.

Ilość księżyców Ziemi – Dwa dodatkowe pseudoksiężyce

Ilość księżyców Ziemi - Kazimierz Kordylewski - 1964Ilość księżyców Ziemi - Punkt libracyjny L4 - diagramIlość księżyców Ziemi - Rozmieszczenie punktów libracyjnych L4 i L5

Ilość księżyców Ziemi – Dwa dodatkowe pseudoksiężyce

Ilość księżyców Ziemi – Otóż posiada dwa dodatkowe, a dokładniej rzecz ujmując pseudoksiężyce. Są to obłoki pyłowe znajdujące się w punktach libracyjnych L4 i L5 układu Ziemia-Księżyc. Wprawdzie odkryto je już w latach 50. XX wieku, ale dopiero w 2018 roku węgierskim naukowcom udało się zmierzyć polaryzację ich światła. Jednoznacznie potwierdzając te obiekty. Po raz pierwszy zostały one dostrzeżone przez polskiego astronoma Kazimierza Kordylewskiego i stąd wzięła się ich nazwa – księżyce Kordylewskiego. W 1956 roku zauważył on struktury pyłowe, które udało mu się sfotografować pięć lat później. Specjaliści przez dekady próbowali znaleźć twarde dowody na ich obecność, co nie było łatwym zadaniem: K.Kordylewski prowadził obserwacje z Kasprowego Wierchu i to zimą. Zaledwie kilka razy udało je się zaobserwować i sfotografować

Rącznik pospolity – Ricinus communis

Rącznik pospolity - Ricinus communis - Południowy MeksykRącznik pospolity - Ricinus communis - Ogród botaniczny, Frankfurt, NiemcyRącznik pospolity - Ricinus communis - Wenezuela
 
 
 
 
 
Rącznik pospolity - Ricinus communis (1)Rącznik pospolity - Ricinus communis (2)

Rącznik pospolity – Ricinus communis

Rącznik pospolity (Ricinus communis) – Pochodzi prawdopodobnie z północy Afryki. To 10 – metrowa wysoka roślina, która cieszy się wielką popularnością w ogrodnictwie.

  • Śmiertelna dawka: 15 – 20 nasionek
  • Śmierć: do 1 tygodnia
  • Trucizna: rycyna
  • Następstwa: niewydolność nerek, wątroby i śledziony
  • Gdzie rośnie: we wszystkich tropikalnych i subtropikalnych obszarach świata
  • Występowanie w Polsce: sztucznie hodowany

Najniebezpieczniejsze są słupki jej nasion, ok. 6 tysięcy razy bardziej agresywną od cyjanku. Powoduje aglutynację czerwonych krwinek i uszkadza wątrobę, nerki i śledzionę. Pierwsze objawy są podobne do przeziębienia, następnie dochodzą bóle głowy, pieczenie w ustach, wymioty i krwotok wewnętrzny. Stopniowo atakuje cały układ krwionośny człowieka.

Historia rośliny:
Z nasion wyciska się olejek rycynowy, z którego wyrabia się mydła, maści, krople lub perfumy. Podobno Kleopatra aplikowała go sobie do oczu, aby mieć „szerszą perspektywę”. W 1978 trucizny użył bułgarski tajny wywiad do zamordowania pisarza i dziennikarza Georgiego Markova, który po kilku dniach walki o życie zmarł na niewydolność nerek w londyńskim szpitalu.

Zimowit jesienny – Colchicum autumnale

Zimowit jesienny - Colchicum autumnale - Jena, Niemcy (16-09-2007)Zimowit jesienny - Colchicum autumnale (1)Zimowit jesienny - Colchicum autumnale (2)Zimowit jesienny - Colchicum autumnale (3)

Zimowit jesienny – Colchicum autumnale

Zimowit jesienny (Colchicum autumnale) – Należy do chronionych, a także bardzo jadowitych roślin.

  • Śmiertelna dawka: 20 – 40 mg (5 – 10 nasionek)
  • Śmierć: do 4 dni
  • Trucizna: kolchicyna
  • Następstwa: paraliż, obrzęk płuc, niewydolność nerek
  • Gdzie rośnie: Europa Południowa i Zachodnia
  • Występowanie w Polsce: tak

Jeden kwiat zawiera ponad 20 alkaloidów, z których najniebezpieczniejszy to kolchicyna i jego pochodne. Dzięki odpowiedniemu dawkowaniu mogą zostać wykorzystane do leczenia nowotworów. Z nasion zimowita produkuje się leki na reumatyzm, wodobrzusze i choroby nerek. Jednak przy nieuważnym obchodzeniu się (na przykład przy pomyleniu z liśćmi czosnku niedźwiedziego), może dojść do zatrucia. Niebezpieczne może być także owcze i kozie mleko. Pierwsze objawy przyjęcia szkodliwej substancji pojawiają się po 2 – 6 godzinach po spożyciu. Na początku można zaobserwować pieczenie w ustach, wymioty lub skurcze. Bez odpowiedniej pomocy człowiek może umrzeć.

Modligroszek różańcowy – Abrus precatorius

Modligroszek różańcowy - Abrus precatorius - Liście i strąki, Północna część Wyspy Buton, IndonezjaModligroszek różańcowy - Abrus precatorius - Rośliny lecznicze KöhleraModligroszek różańcowy - Abrus precatorius - Saigon Zoo i Ogrody botaniczne, Ho Chi Min, WietnamModligroszek różańcowy - Abrus precatorius (Strąki)

Modligroszek różańcowy – Abrus precatorius

Modligroszek różańcowy (Abrus precatorius) – Pnąca roślina pochodzi z tropikalnej Azji, wykorzystuje się ją do wyrobu różańców i biżuterii.

  • Śmiertelna dawka: 3 µg trucizny
  • Śmierć: w czasie 3 – 4 dni
  • Trucizna: abryna
  • Następstwa: wymioty, krwista biegunka, halucynacje, niedowład nerek, wątroby i śledziony
  • Gdzie rośnie: Azja, Afryka, Ameryka
  • Występowanie w Polsce: nie

Roślina nie jest trująca w całości, liście i korzenie są jadalne. Najpodstępniejsze są nasiona, które zawierają abrynę. Do uśmiercenia człowieka wystarczy mała dawka substancji, a pierwsze objawy pojawią się już po kilku godzinach – problemy z oddychaniem, gorączka, wymioty lub silna potliwość. Na koniec dochodzi do całkowitego zniszczenia układu oddechowego. Azjaci piją wywar z korzenia i liści jako lek na kaszel i katar.

Szczwół plamisty – Conium maculatum

Szczwół plamisty - Conium maculatum (1)Szczwół plamisty - Conium maculatum (2)Szczwół plamisty - Conium maculatum - Niemcy, 1910

Szczwół plamisty – Conium maculatum

Szczwół plamisty (Conium maculatum) – Roślina spokrewniona z marchwią, pietruszką i kminkiem. Jej główną bronią jest gwałtowna trucizna koniina, która powoduje, że człowiek dusi się przy pełnej świadomości.

  • Śmiertelna dawka: 0,15 g (zawartych w 20 g rośliny)
  • Śmierć: w czasie 2 – 3 dni
  • Trucizna: koniina
  • Następstwa: uduszenie poprzez paraliż mięśni
  • Gdzie rośnie: Europa, Azja, Afryka
  • Występowanie w Polsce: tak

Koniina łatwo przenika przez skórę oraz drogi oddechowe. Największe niebezpieczeństwo przedstawia jednak łatwa pomyłka z warzywem. Trucizna na początku działa pobudzająco, a następnie zaczyna blokować polecenia rdzenia kręgowego. W ten sposób dochodzi do paraliżu mięśni i uduszenia.

Historia rośliny:
W starożytnej Grecji i Rzymie często wykorzystywana podczas egzekucji. Cieszyła się wielką popularnością wśród trucicieli (podobno z jej pomocą przeprowadzono wyrok na Sokratesie). W Europie pojawił się w średniowieczu, a w ciągu XX wieku stopniowo zanikał. Na łąkach i wzdłuż dróg zaczął masowo rosnąć w latach 80.

Szalej jadowity – Cicuta virosa

Szalej jadowity - Cicuta virosa - Oulu, Finlandia (18.07.2013)Szalej jadowity - Cicuta virosa (1)Szalej jadowity - Cicuta virosa (2)

Szalej jadowity – Cicuta virosa

Szalej jadowity (Cicuta virosa) – Jest wysoki na 150 centymetrów. Najwyższe stężenie substancji trujących znajduje się w jego kłączu.

  • Śmiertelna dawka: 2g korzenia
  • Śmierć: w czasie 24 godzin
  • Trucizna: cykutoksyna
  • Następstwa: zwyrodnienie mięśni szkieletowych
  • Gdzie rośnie: Ameryka Północna i Południowa, Europa, Azja
  • Występowanie w Polsce: tak

W Ameryce Północnej ma na swoim sumieniu setki zatrutych owiec rocznie. Ludzie mogą pomylić jego korzeń z korzeniem pietruszki, a ofiarami szkodliwych substancji najczęściej stają się dzieci. Cykutoksyna działa bardzo szybko, już po kilku minutach można zaobserwować podrażnienia śluzówek i bóle brzucha. Jeśli człowiek przeżyje zatrucie, jest bardzo prawdopodobne, że do końca życia będzie zmagał się z uszkodzeniem centralnego układu nerwowego. W odróżnieniu od innych zwierząt, myszy mogą bez strachu przed zatruciem jeść nasionka rośliny.

Bieluń dziędzierzawa – Datura stramonium

Bieluń dziędzierzawa - Datura stramonium (1)Bieluń dziędzierzawa - Datura stramonium (2)Bieluń dziędzierzawa - Datura stramonium (3)Bieluń dziędzierzawa - Datura stramonium (4)

Bieluń dziędzierzawa – Datura stramonium

Bieluń dziędzierzawa (Datura stramonium) – To chwast pojawiający się na żyznych glebach. Jest błyskawiczną trucizną.

  • Śmiertelna dawka: 10 – 12 listków
  • Śmierć: 1 – 2 dni
  • Trucizna: skopolamina, atropina
  • Następstwa: niewydolność serca, gorączka, paraliż mięśni
  • Gdzie rośnie: wszędzie
  • Występowanie w Polsce: tak

Wykorzystywany zarówno w Europie, jak i w Nowym Świecie ze względu na halucynogenne i lekarskie działanie. Był ważnym składnikiem znachorskich mikstur. W Indiach uważana jest za silnie działający afrodyzjak – twierdzono, że pozbawiał kobiety wstydu. Alkaloidy zawarte zwłaszcza w żyłkach i w ogonkach liści skłaniają do zwiększonej ruchliwości, pobudzenia oraz wywołują stany lękowe. Następnie pojawia się osłabienie, narkotyczny sen i wyczerpanie. W niektórych indiańskich plemionach bieluń jest jednym ze świętych halucynogenów i ma wielkie znaczenie przy rytuałach wtajemniczenia. Służy także jako znieczulenie podczas operacji.

Oleander – Nerium oleander

Oleander - Nerium oleander (1)Oleander - Nerium oleander (2)Oleander - Nerium oleander (3)

Oleander – Nerium oleander

Oleander (Nerium oleander) – Ten pięknie kwitnący krzak należy do najczęściej spotykanych roślin nie tylko w krajach basenu Morza Śródziemnego.

  • Śmiertelna dawka: 2 listki
  • Śmierć: w ciągu kilku godzin
  • Trucizna: oleander
  • Następstwa: arytmia serca
  • Gdzie rośnie: od Morza Śródziemnego, przez północ Afryki, Półwysep Arabski, aż po południową Azję
  • Występowanie w Polsce: sztucznie hodowany

Aby pożegnać się z życiem wystarczy przeżuć jeden listek. Toksyczny może być także miód uzyskany z kwiatów oleandru. Do pierwszych objawów zatrucia zalicza się wymioty, gorączkę i zawroty głowy. Substancja atakuje bezpośrednio serce i zwiększa napięcie mięśniowe.

Historia rośliny:
Razem ze szczwołem był najpopularniejszą średniowieczną trucizną. Wykorzystywało się ją jako środek do tępienia szczurów i myszy. W przeszłości wielu ludzi straciło życie, ponieważ opiekali mięso na oleandrowych gałązkach.

Pokrzyk wilcza jagoda – Atropa belladonna

Pokrzyk wilcza jagoda - Atropa belladonnaPokrzyk wilcza jagoda - Atropa belladonna (2)Pokrzyk wilcza jagoda - Atropa belladonna (3)Pokrzyk wilcza jagoda - Atropa belladonna (4)

Pokrzyk wilcza jagoda – Atropa belladonna

Pokrzyk wilcza jagoda (Atropa belladonna) – Roślina ta uważana jest za najniebezpieczniejszą w Europie Środkowej. Jej wszystkie części są bardzo toksyczne.

  • Śmiertelna dawka: 10 – 12 owoców
  • Śmierć: w ciągu kilku godzin
  • Trucizna: atropina, hioscyjamina
  • Następstwa: niewydolność układu nerwowego, osłabienie pracy serca, zatrzymanie oddychania
  • Gdzie rośnie: większość terenów Europy, niektóre miejsca w Afryce i w Azji
  • Występowanie w Polsce: tak

Duże niebezpieczeństwo tkwi w fakcie, że jej błyszczące owoce można łatwo pomylić z jadalnymi owocami leśnymi. Człowiek może zatruć się nie tylko wskutek bezpośredniej konsumpcji, lecz także poprzez kozie mleko lub mięso, jeśli zwierzę wcześniej je zjadło. Typowymi objawami zatrucia są rozszerzone źrenice, przyspieszony puls lub zaczerwienienie na twarzy. Mogą pojawić się także halucynacje i utrata przytomności.

Historia rośliny:
Pokrzyk był składnikiem szamańskich napojów i maści, ponieważ po naniesieniu na skórę powodował omamy – człowiekowi wydawało się, że potrafi latać.
W starożytnym Rzymie żony cesarza Augusta i Klaudiusza otruły ich za pomocą pokrzyka. Średniowieczne kobiety do oczu aplikowały krople z jego soku – miało to zagwarantować im piękne, wielkie oczy. W ten sposób ryzykowały nie tylko zapaleniem spojówek i pogorszeniem wzroku, lecz także śmiercią. Atropinę w badaniach oka lekarze wykorzystują do dzisiaj.