Pico del Teide – Hiszpania, Teneryfa

Obszar Pico del Teide w mgle, wysoko w sosnowym lesie, Wyspy Kanaryjskie, Teneryfa - NOAAPico del Teide - NASAPico del Teide - Wulkan na Wyspach Kanaryjskich, HiszpaniaPico del Teide - Wejście na szczyt Pico del Teide - Panorama-01Wejście na szczyt Pico del Teide - Panorama-02Pico del Teide - Hiszpania, TeneryfaPico del Teide - Panorama
 
 
 
Pico del Teide - Widok z okna samolotuPico del Teide w chmurachWidok z samolotu na wulkan na Teneryfie, Wyspy Kanaryjskie

 
 

Pico del Teide – Hiszpania, Teneryfa

 

  • Lokalizacja: Hiszpania, Teneryfa
  • Szczyt: 3718 m.n.p.m.

 
Wulkan znajduje się na Teneryfie, która jest największą z siedmiu Wysp Kanaryjskich. Góra leży niedaleko północno-zachodniego wybrzeża Afryki i zajmuje większą część powierzchni wyspy. Obwód krateru wynosi nieprawdopodobnych 48 km. Teneryfa największej erupcji doświadczyła w roku 1709, kiedy strumień lawy zniszczył większą część portu Garachico i północne wybrzeże. Magma płynęła przez dolinę całe dziewięć dni. Po raz ostatni wulkan był aktywny w roku 1909. Kiedy północno-zachodnim zboczem góry płynęła rzeka lawy długa na 5 km.

Wzdłuż podnóża wulkanu rozpościera się bardzo urodzajna nizina, która cały rok jest wilgotna i zielona. Uprawiane są tam banany, migdałowce, drzewka pomarańczowe i warzywa. Południowe zbocza, przeciwnie – wilgoci i deszczu prawie nie znają. Góra może się pochwalić światowym rekordem – przy wschodzie słońca wulkan rzuca cień w kształcie piramidy, długi aż na 200 km. Co jest niewątpliwie najdłuższym cieniem na świecie.

W epoce kamienia ludzie uważali wulkan za siedzibę okrutnego boga Guayota. W czasie jednej ze swych wypraw do Nowego Świata Krzysztof Kolumb był świadkiem aktywności tej niebezpiecznej góry.

Trujące ptaki – Do tej pory nie odkryto żadnego jadowitego

Trujące ptaki - Fletowiec kapturowy (Pitohui dichrous)Trujące ptaki - Gęsiec gambijski (Plectropterus gambensis)Trujące ptaki - Przepiórka zwyczajna (Coturnix coturnix)

Trujące ptaki – Do tej pory nie odkryto żadnego jadowitego

Trujące ptaki – Jak dotąd nie odkryto żadnego jadowitego ptaka. Czyli takiego, którego organizm wytwarzałby trującą substancję przekazywaną następnie przez dziobnięcie lub zranienie pazurem. Jest za to kilka grup ptaków trujących, czyli zatruwających nas, kiedy je dotkniemy lub zjemy. Ich organizmy też najprawdopodobniej nie wytwarzają toksyn, ale potrafią je uzyskiwać ze spożytych trujących owadów lub roślin.

Większość z nich mieszka w Nowej Gwinei. Gdzie kilka gatunków fletowców (rodzaj Pitohui) z rodziny wilgowatych. Także przedstawiciele rodzin fletówek i modrogłówek, magazynuje w skórze silną neurotoksynę (batrachotoksynę).

Z kolei żyjący w Afryce Gęsiec gambijski z rodziny kaczkowatych. Gromadzi w swych tkankach inną truciznę, kantarydyn (uzyskuje ją ze zjadanych chrząszczy). Gęśce są jednak trujące dopiero po ich spożyciu, więc niewiele zyskują dzięki tej broni (poza zemstą zza grobu). Korzystają na tym natomiast inne osobniki tego gatunku – drapieżnik, który raz zetknął się z mięsem gęśca, będzie już go unikał.

Podobne zjawisko dotyczy europejskiej Przepiórki zwyczajnej, której mięso również jest trujące, choć tylko przez część roku. Prawdopodobnie przepiórki uzyskują swoją toksynę ze zjadanych roślin, a zatrucia nimi są znane od dawna i określane jako koturnizm (od łacińskiej nazwy przepiórki Coturnix coturnix).

Rącznik pospolity – Ricinus communis

Rącznik pospolity - Ricinus communis - Południowy MeksykRącznik pospolity - Ricinus communis - Ogród botaniczny, Frankfurt, NiemcyRącznik pospolity - Ricinus communis - Wenezuela
 
 
 
 
 
Rącznik pospolity - Ricinus communis (1)Rącznik pospolity - Ricinus communis (2)

Rącznik pospolity – Ricinus communis

Rącznik pospolity (Ricinus communis) – Pochodzi prawdopodobnie z północy Afryki. To 10 – metrowa wysoka roślina, która cieszy się wielką popularnością w ogrodnictwie.

  • Śmiertelna dawka: 15 – 20 nasionek
  • Śmierć: do 1 tygodnia
  • Trucizna: rycyna
  • Następstwa: niewydolność nerek, wątroby i śledziony
  • Gdzie rośnie: we wszystkich tropikalnych i subtropikalnych obszarach świata
  • Występowanie w Polsce: sztucznie hodowany

Najniebezpieczniejsze są słupki jej nasion, ok. 6 tysięcy razy bardziej agresywną od cyjanku. Powoduje aglutynację czerwonych krwinek i uszkadza wątrobę, nerki i śledzionę. Pierwsze objawy są podobne do przeziębienia, następnie dochodzą bóle głowy, pieczenie w ustach, wymioty i krwotok wewnętrzny. Stopniowo atakuje cały układ krwionośny człowieka.

Historia rośliny:
Z nasion wyciska się olejek rycynowy, z którego wyrabia się mydła, maści, krople lub perfumy. Podobno Kleopatra aplikowała go sobie do oczu, aby mieć „szerszą perspektywę”. W 1978 trucizny użył bułgarski tajny wywiad do zamordowania pisarza i dziennikarza Georgiego Markova, który po kilku dniach walki o życie zmarł na niewydolność nerek w londyńskim szpitalu.

Modligroszek różańcowy – Abrus precatorius

Modligroszek różańcowy - Abrus precatorius - Liście i strąki, Północna część Wyspy Buton, IndonezjaModligroszek różańcowy - Abrus precatorius - Rośliny lecznicze KöhleraModligroszek różańcowy - Abrus precatorius - Saigon Zoo i Ogrody botaniczne, Ho Chi Min, WietnamModligroszek różańcowy - Abrus precatorius (Strąki)

Modligroszek różańcowy – Abrus precatorius

Modligroszek różańcowy (Abrus precatorius) – Pnąca roślina pochodzi z tropikalnej Azji, wykorzystuje się ją do wyrobu różańców i biżuterii.

  • Śmiertelna dawka: 3 µg trucizny
  • Śmierć: w czasie 3 – 4 dni
  • Trucizna: abryna
  • Następstwa: wymioty, krwista biegunka, halucynacje, niedowład nerek, wątroby i śledziony
  • Gdzie rośnie: Azja, Afryka, Ameryka
  • Występowanie w Polsce: nie

Roślina nie jest trująca w całości, liście i korzenie są jadalne. Najpodstępniejsze są nasiona, które zawierają abrynę. Do uśmiercenia człowieka wystarczy mała dawka substancji, a pierwsze objawy pojawią się już po kilku godzinach – problemy z oddychaniem, gorączka, wymioty lub silna potliwość. Na koniec dochodzi do całkowitego zniszczenia układu oddechowego. Azjaci piją wywar z korzenia i liści jako lek na kaszel i katar.

Szczwół plamisty – Conium maculatum

Szczwół plamisty - Conium maculatum (1)Szczwół plamisty - Conium maculatum (2)Szczwół plamisty - Conium maculatum - Niemcy, 1910

Szczwół plamisty – Conium maculatum

Szczwół plamisty (Conium maculatum) – Roślina spokrewniona z marchwią, pietruszką i kminkiem. Jej główną bronią jest gwałtowna trucizna koniina, która powoduje, że człowiek dusi się przy pełnej świadomości.

  • Śmiertelna dawka: 0,15 g (zawartych w 20 g rośliny)
  • Śmierć: w czasie 2 – 3 dni
  • Trucizna: koniina
  • Następstwa: uduszenie poprzez paraliż mięśni
  • Gdzie rośnie: Europa, Azja, Afryka
  • Występowanie w Polsce: tak

Koniina łatwo przenika przez skórę oraz drogi oddechowe. Największe niebezpieczeństwo przedstawia jednak łatwa pomyłka z warzywem. Trucizna na początku działa pobudzająco, a następnie zaczyna blokować polecenia rdzenia kręgowego. W ten sposób dochodzi do paraliżu mięśni i uduszenia.

Historia rośliny:
W starożytnej Grecji i Rzymie często wykorzystywana podczas egzekucji. Cieszyła się wielką popularnością wśród trucicieli (podobno z jej pomocą przeprowadzono wyrok na Sokratesie). W Europie pojawił się w średniowieczu, a w ciągu XX wieku stopniowo zanikał. Na łąkach i wzdłuż dróg zaczął masowo rosnąć w latach 80.

Oleander – Nerium oleander

Oleander - Nerium oleander (1)Oleander - Nerium oleander (2)Oleander - Nerium oleander (3)

Oleander – Nerium oleander

Oleander (Nerium oleander) – Ten pięknie kwitnący krzak należy do najczęściej spotykanych roślin nie tylko w krajach basenu Morza Śródziemnego.

  • Śmiertelna dawka: 2 listki
  • Śmierć: w ciągu kilku godzin
  • Trucizna: oleander
  • Następstwa: arytmia serca
  • Gdzie rośnie: od Morza Śródziemnego, przez północ Afryki, Półwysep Arabski, aż po południową Azję
  • Występowanie w Polsce: sztucznie hodowany

Aby pożegnać się z życiem wystarczy przeżuć jeden listek. Toksyczny może być także miód uzyskany z kwiatów oleandru. Do pierwszych objawów zatrucia zalicza się wymioty, gorączkę i zawroty głowy. Substancja atakuje bezpośrednio serce i zwiększa napięcie mięśniowe.

Historia rośliny:
Razem ze szczwołem był najpopularniejszą średniowieczną trucizną. Wykorzystywało się ją jako środek do tępienia szczurów i myszy. W przeszłości wielu ludzi straciło życie, ponieważ opiekali mięso na oleandrowych gałązkach.

Pokrzyk wilcza jagoda – Atropa belladonna

Pokrzyk wilcza jagoda - Atropa belladonnaPokrzyk wilcza jagoda - Atropa belladonna (2)Pokrzyk wilcza jagoda - Atropa belladonna (3)Pokrzyk wilcza jagoda - Atropa belladonna (4)

Pokrzyk wilcza jagoda – Atropa belladonna

Pokrzyk wilcza jagoda (Atropa belladonna) – Roślina ta uważana jest za najniebezpieczniejszą w Europie Środkowej. Jej wszystkie części są bardzo toksyczne.

  • Śmiertelna dawka: 10 – 12 owoców
  • Śmierć: w ciągu kilku godzin
  • Trucizna: atropina, hioscyjamina
  • Następstwa: niewydolność układu nerwowego, osłabienie pracy serca, zatrzymanie oddychania
  • Gdzie rośnie: większość terenów Europy, niektóre miejsca w Afryce i w Azji
  • Występowanie w Polsce: tak

Duże niebezpieczeństwo tkwi w fakcie, że jej błyszczące owoce można łatwo pomylić z jadalnymi owocami leśnymi. Człowiek może zatruć się nie tylko wskutek bezpośredniej konsumpcji, lecz także poprzez kozie mleko lub mięso, jeśli zwierzę wcześniej je zjadło. Typowymi objawami zatrucia są rozszerzone źrenice, przyspieszony puls lub zaczerwienienie na twarzy. Mogą pojawić się także halucynacje i utrata przytomności.

Historia rośliny:
Pokrzyk był składnikiem szamańskich napojów i maści, ponieważ po naniesieniu na skórę powodował omamy – człowiekowi wydawało się, że potrafi latać.
W starożytnym Rzymie żony cesarza Augusta i Klaudiusza otruły ich za pomocą pokrzyka. Średniowieczne kobiety do oczu aplikowały krople z jego soku – miało to zagwarantować im piękne, wielkie oczy. W ten sposób ryzykowały nie tylko zapaleniem spojówek i pogorszeniem wzroku, lecz także śmiercią. Atropinę w badaniach oka lekarze wykorzystują do dzisiaj.

Najchętniej uprawiane sporty – 10 najpopularniejszych dyscyplin

Najchętniej uprawiane sporty – 10 najpopularniejszych dyscyplin na świecie:

 
 

Najchętniej uprawiane sporty - Piłka nożna - ikona

1. Piłka nożna: 4 mld fanów
Uprawiana jest na całym świecie. W Polsce w klubach sportowych gra w nią ponad 300 tys. osób.
 
 
 
 

Najchętniej uprawiane sporty - Krykiet - ikona

2. Krykiet: 2,5 mld fanów
Polegająca na odbijaniu piłki kijem gra zespołowa. Najpopularniejsza jest w Wielkiej Brytanii i jej dawnych koloniach.
 
 
 
 

Najchętniej uprawiane sporty - Hokej na trawie - ikona

3. Hokej na trawie: 2 mld fanów
Gra zespołowa lubiana głównie w Europie Zachodniej, Azji Południowej, Afryce Południowej oraz Australii.
 
 
 
 

Najchętniej uprawiane sporty - Tenis - ikona

4. Tenis: 1 mld fanów
Historia tenisa sięga XII wieku. Jego pierwotna forma rozwijała się we francuskich… klasztorach.
 
 
 
 

Najchętniej uprawiane sporty - Siatkówka - ikona

5. Siatkówka: 900 mln fanów
Siatkówka cieszy się popularnością zwłaszcza w Europie i Ameryce.
 
 
 
 
 

Najchętniej uprawiane sporty - Tenis stołowy - ikona

6. Tenis stołowy: 875 mln fanów
Znany także pod nazwą ping pong, chętnie grany i oglądany jest przede wszystkim w Europie i Azji.
 
 
 
 

Najchętniej uprawiane sporty - Koszykówka - ikona

7. Koszykówka: 825 mln fanów
Ta dyscyplina sportowa jest szczególnie popularna w USA. Na całym świecie do kosza rzuca 450 mln ludzi.
 
 
 
 

Najchętniej uprawiane sporty - Baseball - ikona

8. Baseball: 500 mln fanów
Gra zespołowa wywodząca się m.in. z krykieta, bardzo popularna w Stanach Zjednoczonych.
 
 
 
 

Najchętniej uprawiane sporty - Rugby - ikona

9. Rugby: 475 mln fanów
Ta dyscyplina wymagająca wielkiego wysiłku fizycznego uprawiana jest głównie w Wlk. Brytanii, RPA oraz na antypodach.
 
 
 
 

Najchętniej uprawiane sporty - Golf - ikona

10. Golf: 450 mln fanów
Ameryka Północna, Europa Zachodnia, wschodnia Azja – golf jest popularny przede wszystkim w krajach rozwiniętych.

Mapa migracji – Człowiek ruszył z Afryki do Europy

Mapa migracji – Człowiek ruszył z Afryki do Europy

Mapa migracji – Człowiek ruszył z Afryki do Europy

Mapa migracji – Człowiek ruszył z Afryki do Europy – Dzięki porównywaniu DNA najstarszych przodków współczesnego człowieka. Z archeologicznie nowszymi próbkami powstaje zarys mapy migracji. Wynika z niej, że człowiek zaczął „przeprowadzać się” z Afryki do Europy po okresie kulminacyjnym ostatniej epoki lodowcowej (28 tys. lat temu), ale jeszcze przed młodszą epoką kamienia (10 tys. lat temu).

Muzykalne szympansy – Wybierają tradycyjne rytmy

Muzykalne szympansy - Małpa przy pianinie

Muzykalne szympansy – Wybierają tradycyjne rytmy

Muzykalne szympansy – Wybierają tradycyjne rytmy – Badacze z Uniwersytetu Emory w Atlancie, którzy badali gust muzyczny krewnych człowieka. Odkryli, że szympansy unikają zachodnich gatunków muzycznych, w których występują mocne rytmy. Wybierają tradycyjną indyjską muzykę raga i zachodnioafrykańską muzykę akan.