Nowy rodzaj chmur – Asperitas (Undulatus asperatus)

Nowy rodzaj chmur - AsperitasNowy rodzaj chmur - AsperitasNowy rodzaj chmur - AsperitasNowy rodzaj chmur - Asperitas

Nowy rodzaj chmur – Asperitas (Undulatus asperatus)

Nowy rodzaj chmur – Asperitas (wcześniej znana jako Undulatus asperatus). Meteorolodzy rozróżniają 10 rodzajów chmur. Ale pewna zagadkowa formacja, odkryta dekadę temu. Uparcie wymykała się tej systematyce do tego stopnia, że specjalnie dla niej wprowadzono osobną odmianę – po raz pierwszy od 60 lat! Została wprowadzona do klasyfikacji przez założyciela Cloud Appreciation Society, Gavina Pretor-Pinney. Jest to pierwsza od 1951 r. (po cirrus intortus) dodana do Międzynarodowego Atlasu Chmur, Światowej Organizacji Meteorologicznej. Którego nowe wydanie ukazało się w 2017 r. Tym, co odróżnia tzw. Asperitasy (co w tłumaczeniu znaczy tyle co „wzburzone”) od innych chmur, jest ich nierówna i bardzo pofałdowana podstawa. Ta formacja niezwykle rzadko się pojawia w Polsce, za to w USA jest obserwowana regularnie. Zwłaszcza na obszarach Wielkich Równin, na wschód od Gór Skalistych.
Od czasu ich odkrycia, w Stanach Zjednoczonych, były obserwowane m.in. w Norwegii, Szkocji, Francji, Estonii oraz Polsce.

Ilość księżyców Ziemi – Dwa dodatkowe pseudoksiężyce

Ilość księżyców Ziemi - Kazimierz Kordylewski - 1964Ilość księżyców Ziemi - Punkt libracyjny L4 - diagramIlość księżyców Ziemi - Rozmieszczenie punktów libracyjnych L4 i L5

Ilość księżyców Ziemi – Dwa dodatkowe pseudoksiężyce

Ilość księżyców Ziemi – Otóż posiada dwa dodatkowe, a dokładniej rzecz ujmując pseudoksiężyce. Są to obłoki pyłowe znajdujące się w punktach libracyjnych L4 i L5 układu Ziemia-Księżyc. Wprawdzie odkryto je już w latach 50. XX wieku, ale dopiero w 2018 roku węgierskim naukowcom udało się zmierzyć polaryzację ich światła. Jednoznacznie potwierdzając te obiekty. Po raz pierwszy zostały one dostrzeżone przez polskiego astronoma Kazimierza Kordylewskiego i stąd wzięła się ich nazwa – księżyce Kordylewskiego. W 1956 roku zauważył on struktury pyłowe, które udało mu się sfotografować pięć lat później. Specjaliści przez dekady próbowali znaleźć twarde dowody na ich obecność, co nie było łatwym zadaniem: K.Kordylewski prowadził obserwacje z Kasprowego Wierchu i to zimą. Zaledwie kilka razy udało je się zaobserwować i sfotografować

Zorza polarna – Powoduje wyładowania, wydając dźwięki

Zorza polarna - Aurora BorealisZorza polarna - AuroraZorza polarnaZorza polarna - Aurora Australis w Bazie Bieguna Płd. Amundsen-ScottZorza polarna - Aurora Australis z ISSZorza polarna - Aurora Australis

Zorza polarna – Powoduje wyładowania, wydając dźwięki

Zorza polarna powstaje wtedy, gdy naładowane cząstki ze Słońca (tzw. wiatr słoneczny) trafiają w pole magnetyczne Ziemi. Wzdłuż jego linii kierowane są do biegunów, gdzie zderzają się z molekułami powietrza. Istniało przekonanie, że pomiędzy bajki należy włożyć historie o tym, jakoby zorze polarne wydawały czasami odgłosy, wręcz „szeptały” – aż do momentu, kiedy sprawę zbadali naukowcy z Uniwersytetu w Aalto w Finlandii. Prawda jest taka, że gdy noce są zimne i ciche, to zorze wytwarzają szelesty oraz trzaski. Słyszalne na odległość setek kilometrów. Przyczyną jest tak zwana warstwa inwersyjna. Powstaje ona, gdy w pobliżu powierzchni planety jest zimniej niż w wyższych poziomach atmosfery. Powoduje, że w strefie chłodu uwięzione zostają ujemnie naładowane cząstki ze Słońca. Jeśli ich nagromadzenie przekroczy punkt krytyczny. Wchodząc w reakcję z dodatnimi jonami w atmosferze i powodują wyładowania, szeleszcząc oraz trzeszcząc.

Słup świetlny – Filar słoneczny – Zjawisko optyczne w atmosferze

Słup świetlny - Filar słoneczny (1) - NOAASłup świetlny - Filar słoneczny i słońce poboczne (parhelion) - NOAASłup świetlny - Filar słoneczny formuje się podczas wschodu słońca - Arktyczna równina - NOAASłup świetlny - Filar słoneczny - (Biblioteka fotograficzna NOAA)Słup świetlny - Filar słoneczny - Efekt optyczny podczas marcowego wschodu słońca - NOAASłup świetlny - Filar słoneczny - Halo, parhelion, Słońce poboczne - Antarktyka, Stacja badawcza na biegunie południowym, 1981Słup świetlny - Oświetlony obiekt w czystym powietrzu - NOAASłup świetlny - Filar słoneczny, Słońce poboczne w grudniu - NOAA
 
 
 
Słup świetlny - Słońce poboczne i Turbo pociągSłup świetlny - Filar słoneczny (2) - NOAASłup świetlny - Filar słoneczny (3) - NOAASłup świetlny - Filar słoneczny (4) - NOAASłup świetlny - Filar słoneczny (5) - NOAASłup świetlny - Słońce poboczne - Kryształki lodu uformowane w stabilnym porannym powietrzuSłup świetlny - Filar słoneczny nad Jeziorem LucernaSłup świetlny - Zachód słońca w porcie Plouhinec Pors Poulhan w Bretanii
 
 
 
Słup świetlny - Filar słoneczny - Kiedy słońce wciąż za horyzontem - Fałszywy wschód słońcaSłup świetlny - Filar słoneczny - Susak, wyspa w Chorwacji, widok z wyspySłup świetlny - Filar słoneczny - Kiedy słońce wciąż za horyzontem - Fałszywy wschód słońca, Słońce poboczne

Słup świetlny – Filar słoneczny – Zjawisko optyczne w atmosferze

Słup świetlny – Filar słoneczny – To zjawisko optyczne, które powstaje przy bardzo mroźnej pogodzie, gdy w powietrzu unoszą się kryształki lodu w kształcie płytek. Widoczne są również w jasno oświetlonych częściach miast. Są one typowe dla chmur piętra wysokiego, ale przy dużym mrozie tworzą się przy ziemi. Odbijają wtedy światło z silnych źródeł, takich jak latarnie czy fajerwerki w sylwestra. W efekcie nad takim źródłem światła obserwator może zobaczyć wysokie słupy świetlne. Najczęściej można je zobaczyć tuż przed wschodem słońca, lub wkrótce po jego zachodzie. Inna nazwa całego zjawiska to filar słoneczny.

Karuzela dla gwiazd – W samym sercu Drogi Mlecznej

Karuzela dla gwiazd - Sagittarius A*Karuzela dla gwiazd - Sagittarius A* - Czarna dziuraKaruzela dla gwiazd - Orbity gwiazd dokoła czarnej dziury w centrum Drogi MlecznejKaruzela dla gwiazd - Supermasywna czarna dziura - Sagittarius A* - W centrum naszej galaktykiKaruzela dla gwiazd - Zaglądając W Serce Ciemności - Supermasywna czarna dziura w centrum Drogi Mlecznej

 

Karuzela dla gwiazd – W samym sercu Drogi Mlecznej

Karuzela dla gwiazd – W samym sercu Drogi Mlecznej. Pośród setek tysięcy gwiazd, znajduje się Sagittarius A*. Wokół tej supermasywnej czarnej dziury, materia krąży z prędkością 360 milionów km/h. Proces ten rozgrywa się jednak w horyzoncie zdarzeń Sagittariusa A*. Czyli w obszarze granicznym czasoprzestrzeni. To uniemożliwia obserwację wirujących gwiazd.

Najmniejsze państwa świata – 10 rekordzistów

Najmniejsze państwa świata – 10 rekordzistów

 
Najmniejsze państwa świata - Watykan - panoramaNajmniejsze państwa świata - Watykan - panorama (2)Najmniejsze państwa świata - Watykan - panorama (3) - w oknie Papież Franciszek
 
 
 
 
 
 
1. Watykan – Rekordzistą jest ta kościelna enklawa we Włoszech o powierzchni zaledwie 0,44 km². Oficjalne języki urzędowe: włoski i…łacina.

 
Najmniejsze państwa świata - Monako - StadionNajmniejsze państwa świata - Monako - Panorama, 2015Najmniejsze państwa świata - Monako - mapa
 
 
 
 
 
 
2. Monako – To księstwo zajmujące tylko 2,02 km² ma imponującą gęstość zaludnienia, wynoszącą 18 775 osób na km².

 
Najmniejsze państwa świata - Nauru - mapaNajmniejsze państwa świata - Nauru-parlamentNajmniejsze państwa świata - Widok Nauru (NOAA)
 
 
 
 
 
 
3. Nauru – Wyspiarskie państewko na Oceanie Spokojnym ma powierzchnię 21,3 km², jest więc mniejsze niż Zielona Góra.

 
Najmniejsze państwa świata - Tuvalu - Inaba (1)Najmniejsze państwa świata - Tuvalu - Inaba (2)Najmniejsze państwa świata - Tuvalu - Inaba (3)
 
 
 
 
 
 
4. Tuvalu – Położony także na Pacyfiku archipelag zajmuje 26 km², a jego najwyższy punkt wznosi się zaledwie 5 metrów n.p.m.

 
Najmniejsze państwa świata - San Marino - Panorama (1)Najmniejsze państwa świata - San Marino 2008 - Panorama (2)Najmniejsze państwa świata - San Marino - Panorama (3)
 
 
 
 
 
 
5. San Marino – Otoczona przez Włochy enklawa ma powierzchnię 61 km² i jest najstarszą republiką świata.

 
Najmniejsze państwa świata - Liechtenstein - BalzersNajmniejsze państwa świata - Liechtenstein - 2017.07.16Najmniejsze państwa świata - Liechtenstein - Castle Of Gutenberg, Balzers
 
 
 
 
 
 
6. Liechtenstein – To jedyne państwo leżące w całości w Alpach. Ma obszar 160 km², a aż 33 % jego mieszkańców to obcokrajowcy.

 
Najmniejsze państwa świata - Wyspy Marshalla - Zdjęcie na wypie BikrinNajmniejsze państwa świata - Wyspy MarshallaNajmniejsze państwa świata - Wyspy Marshalla - Widok na południe z północnej części wyspy Gugeegue
 
 
 
 
 
 
7. Wyspy Marshalla – Ponad 1200 wysp wchodzących w skład tego położonego na Pacyfiku państwa ma łączną powierzchnię 181 km².

 
Najmniejsze państwa świata - Saint Kitts i Nevis - Rejs po KaraibachNajmniejsze państwa świata - Saint Kitts i Nevis - Rejs po Karaibach, 2016.02 (2)Najmniejsze państwa świata - Saint Kitts i Nevis - Zatoka North Frigate - Widok z Timothy Hill - Panorama
 
 
 
 
 
 
8. Saint Kitts i Nevis – Ta karaibska federacja zajmuje 269 km². Wyspy zostały odkryte przez Krzysztofa Kolumba w 1493 roku.

 
Najmniejsze państwa świata - Malediwy - 2008.10.24 - PanoramaNajmniejsze państwa świata - MalediwyNajmniejsze państwa świata - Malediwy, Kandooma - Panorama (2)
 
 
 
 
 
 
9. Malediwy – Położony na Oceanie Indyjskim archipelag obejmuje 1196 wysp. Ma łączną powierzchnię 300 km² i wysokość maks. 1 m n.p.m.

 
Najmniejsze państwa świata - Malta - PanoramaNajmniejsze państwa świata - Malta - The Spur TowerNajmniejsze państwa świata - Malta - Valletta w nocy
 
 
 
 
 
 
10. Malta – To państwo na Morzu Śródziemnym rozciąga się na obszarze 316 km² (podobnie jak Kraków) i składa z trzech zamieszkanych i kilku niezamieszkanych wysp.

Skład naszej planety – Co kryje wnętrze Ziemi?

Skład naszej planety - Wnętrze Ziemi - przekrój

Skład naszej planety – Co kryje wnętrze Ziemi?

Skład naszej planety – Skorupa, płaszcz i jądro. W ten skrócony sposób można by scharakteryzować trzy warstwy Ziemi, które powstały na początku jej istnienia.

  • Litosfera – Górna warstwa Ziemi, która jest w bezpośredniej interakcji z innymi sferami ziemskimi, takimi jak hydrosfera, atmosfera i biosfera.
  • Skorupa – Składa się ze skorupy ziemskiej i oceanicznej. Grubość ziemskiej sięga nawet 70 kilometrów, oceaniczna jest cieńsza, a jej grubość waha się między pięcioma, a dziesięcioma kilometrami.
  • Nieciągłość Conrada – Horyzontalna powierzchnia nieciągłości w skorupie ziemskiej, która tworzy przejście między górną, a dolną warstwą. Jej głębokość waha się w różnych typach skorupy od 5 do 30 km.
  • Nieciągłość Mohorovićicia – Warstwa, która geologicznie definiuje przejście skorupy ziemskiej i górnego płaszcza. Występuje w przedziałach głębokości 20-90 kilometrów pod kontynentami, oraz 10-20 kilometrów pod oceanami.
  • Płaszcz ziemski – Warstwa składająca się z górnego oraz dolnego płaszcza. Górny sięga głębokości 90 kilometrów. Dolnemu przypisuje się głębokość od 650 km do jądra ziemskiego, a zatem w przybliżeniu 2900 km.
  • Nieciągłość Repettiego – Obszar pomiędzy górnym, a dolnym płaszczem.
  • Nieciągłość Gutenberga – Część powłoki ziemskiej, której przypisuje się głębokość 2900 kilometrów. Pod nią znajduje się jądro Ziemi.
  • Jądro – Geosfera, znajdująca się w środku Ziemi. Zaczyna się na głębokości 2900 kilometrów pod powierzchnią i obejmuje w przybliżeniu 31 % masy Ziemi, a największą jej część stanowią żelazo i nikiel. Jądro jest dwa razy cięższe od płaszcza Ziemi i składa się z półciekłego jądra wewnętrznego, które między innymi tworzy pole magnetyczne Ziemi

KEPLER-442b – Egzoplaneta skalista z kategorii superziemi

KEPLER-442bKEPLER-442b - Porównanie do Ziemi egzoplanet z układu KepleraKEPLER-442b

KEPLER-442b – Egzoplaneta skalista z kategorii superziemi

KEPLER-442b – Egzoplaneta skalista z kategorii superziemi, której macierzystą gwiazdą, jest pomarańczowy karzeł.

ESI: 0,84
Wielkość: 1,3 Ziemi
Masa: 2,3 Ziemi
Temperatura równoważna: -65°C

Planeta KEPLER-442b, z której od 1115 lat biegnie do nas światło, należy do tzw. superziemi. W taki sposób określa się egzoplanety skaliste, których masa nie przekracza dziesięciokrotności Ziemi. Jej macierzystą gwiazdą, jest pomarańczowy karzeł (gwiazda większa niż czerwony karzeł, mniejsza jednak od żółtego karła, którym jest słońce). Ten typ gwiazdy miewa spokojniejszą młodość, a zatem nie wysyła ona swoim planetarnym dzieciom zbyt wielkiej ilości promieniowania ultrafioletowego. Ponadto planeta znajduje się w ekosferze, zatem nie da się wykluczyć, iż na jej kamienistej powierzchni pluska się ocean. Jeśli posiada bardziej złożoną atmosferę, nie musi być jednocześnie królestwem zimna. Według niektórych obliczeń to właśnie mniejsze superziemie są najodpowiedniejsze do życia, bardziej nawet niż nasza własna planeta.

GJ 273b – Egzoplaneta w gwiazdozbiorze Małego Psa

GJ 273b - Artystyczna wizja egzoplanety

GJ 273b – Egzoplaneta w gwiazdozbiorze Małego Psa

GJ 273b – Planeta krążąca wokół gwiazdy Luytena

ESI: 0,86
Wielkość: 1,47 Ziemi
Masa: 3 Ziemi
Temperatura równoważna: -6°C

Zwykłych dwanaście lat świetlnych od naszego układu słonecznego wędruje gwiazda Luytena – czerwony karzeł, który z perspektywy Ziemi znajduje się w gwiazdozbiorze Małego Psa. Astronomowie odkryli przy niej dwie egzoplanety. Przy czym jedna z nich należy do kategorii superziemi i jednocześnie krąży na skraju ekosystemu. W odróżnieniu od mnóstwa innych planet, których macierzą jest czerwony karzeł, GJ273b wie, czym jest dzień, a czym noc. Zazwyczaj planety poruszają się na tyle blisko, że ich rotacja jest powiązana, zaś swojej macierzystej gwieździe nadstawiają tylko jedną półkulę.

Ross-128b – Oddalona od Ziemi o 11 lat świetlnych

Ross 128bRoss 128b

Ross-128b – Oddalona od Ziemi o 11 lat świetlnych

Ross-128b – Układ planetarny wokół czerwonego karła Ross 128 za jakieś 70 000 lat stanie się naszym najbliższym gwiezdnym sąsiadem.

ESI: 0,86
Wielkość: 1,2 Ziemi
Masa: 1,3 Ziemi
Temperatura równoważna: 7°C

Jeszcze bliżej niż GJ 273b znajduje się egzoplaneta Ross-128b. Jest ona od nas oddalona, tak jak jej gwiazda. Którą jest bardzo spokojny czerwony karzeł, o niecałe 11 lat świetlnych i stopniowo się do nas zbliża. Na podstawie uzyskanych danych astronomowie odkryli, że planeta Ross 128b obiega swoją gwiazdę dwadzieścia razy bliżej niż Ziemia obiega słońce. Mimo tak małej odległości planeta dostaje tylko 1,38 razy więcej energii niż nasza planeta. Dzięki chłodnej i stabilnej gwieździe, której temperatura powierzchni w porównaniu ze słońcem mniejsza o połowę, szacuje się temperaturę równoważną na jej powierzchni na wartość od -60°C do 20°C.