Kapiąca smoła – Najdłuższy eksperyment laboratoryjny

Eksperyment Pitch drop - Uniwersytet Queensland - AustraliaUniwersytet Queensland - Eksperyment Pitch dropKapiąca smoła - Uniwersytet Queensland - Eksperyment Pitch dropKapiąca smoła - Uniwersytet Queensland - Eksperyment Pitch dropKapiąca smoła - Uniwersytet Queensland - Wykres miesięcy pomiędzy spadającymi kroplami (1938 - 2014)

Kapiąca smoła – Najdłuższy eksperyment laboratoryjny

Kapiąca smoła – Prof. Thomas Parnell z australijskiego Uniwersytetu Queensland chciał pokazać studentom, że niektóre substancje, chociaż wydają się ciałami stałymi. Tak naprawdę są cieczami o ogromnej lepkości. Nalał do szklanego, zasklepionego lejka gorącą smołę (a dokładniej tzw. pak węglowy, który powstaje wskutek destylacji smoły). Odczekał trzy lata i otworzył lejek.
Smoła zaczęła spływać w tak powolnym tempie, że dopiero po kilku latach na końcu lejka uformowała się kropelka. Po dekadzie oderwała się i spadła do naczynia. Od 1927 r. doszło do tego dziewięć razy.

Ostatnia kropla spadła w 2014 r., kolejna powinna spaść za jakieś dziewięć lat.

Obserwacje kropli smoły prowadzone w Australii w 2005 r. dostały Ig Nobla. Przedsięwzięcie zostało uznane za najdłużej trwający eksperyment laboratoryjny. Trafiło do „Księgi rekordów Guinnessa”. Można je nawet podglądać za pomocą kamery internetowej (transmisję obserwuje kilkaset osób dziennie).

Gary Gabelich – Przekroczył autem 1000 km/h w 1970 roku

Gary Gabelich - Blue FlameBlue Flame - 2Blue Flame - 3Gary Gabelich - The Blue Flame - Goodwood 2007Gary Gabelich - The Blue Flame - 1Auto und Technik Museum Sinsheim - Blue Flame

 

Gary Gabelich – Przekroczył autem 1000 km/h w 1970 roku

Gary Gabelich – Przekroczył przy pomocy „Blue Flame” 1000 km/h 23.10.1970 roku. Średnia prędkość wyniosła 1001,011968 km/godz. Milę, na której dokonuje się pomiaru prędkości, pojazd musi pokonać dwa razy: tam i z powrotem.
Wielki błyszczący „The Blue Flame”, aby jeszcze bardziej oszczędzać paliwo. Był przy starcie popychany przez samochód serwisowy. To dodatkowo pomogło mu, rozpędzić się do 60 km/godz.
Podczas pierwszego przejazdu, Gabelich osiągnął w rezultacie, prędkość 993,722 km/godz. W przeciwną stronę jechał podobnie, ale odrobinę szybciej – dlatego prędkość wyniosła 1009,305 km/godz.

Do tamtej pory rekordy ustanawiały samochody z silnikami odrzutowymi.

Silnik rakietowy „Blue Flame” napędzany był kombinacją nadtlenku wodoru i ciekłego gazu ziemnego. Schłodzonymi do temperatury -161 stopni Celsjusza. Skutkiem tego, osiągnięto moc 58 000 KM.
W ten sposób, silnik pracował z maksymalnym ciągiem przez 20 sekund. „Blue Flame” był podobny do rakiety, tyle że z dodatkowymi zaczepami z przodu i z tyłu do mocowania kół.
Opony, specjalnie zaprojektowane przez Goodyeara, miały raczej gładką powierzchnię, aby ograniczyć wydzielanie się ciepła.
Pojazd miał 11,4 m długości i 2,3 m szerokości. Ważył 1814 kg, z paliwem – 2994 kg. Jednym z pewnością największych kłopotów, tuż przed startem. Było przepalanie przez silnik, lin spadochronu hamującego. Gdyby trzeba było zatrzymać samochód samymi hamulcami tarczowymi. Prawdopodobnie, potrzeba byłoby na to odcinka 19 km.

„The Blue Flame” został zaprojektowany i zbudowany przez Reaction Dynamics.

Z pomocą wykładowców i studentów Illinois Institute of Technology. Dr T. Paul Torda i dr Sarunas C. Uzgiris, profesorowie w IIT, pracowali nad aerodynamiką samochodu. Podczas gdy inni studenci IIT i wykładowcy, przede wszystkim zajmowali się:
– konstrukcją,
– silnikiem,
– układem kierowniczym,
– hamulcami.

Rekord pobito w Bonneville Salt Flats w Utah, w USA.

To miejsce znajduje się 160 km na zachód od miasta Salt Lake City. Dlatego, że 32 tysiące lat temu było tu ogromne i głębokie na 305 m jezioro. Po tym jak zniknęło, a solne podłoże stwardniało. Powstało jedno z najbardziej godnych uwagi miejsc na Ziemi, do rozwijania ogromnych prędkości.

Gary Gabelich (29.08.1940 r. – 26.01.1984 r.)

– W ciągu 43 lat życia, ten Chorwat z pochodzenia. Przede wszystkim, wygrywał wyścigi, i ustanawiał rekordy prędkości na:
– asfalcie,
Ziemi,
– wodzie (motorówki),
– torach solnych.

Zginął, rozbijając się na motocyklu na ulicach Long Beach, w styczniu 1984 r. Podczas pracy nad projektem i budową, pojazdu zdolnego do osiągnięcia prędkości ponaddźwiękowej (1225 km/godz.). Ten prototyp został nazwany „American Way”, ale z powodu śmierci Gabelicha, prace nad nim odwołano.

Krakatau – Indonezja

Proces powstania wyspy Anak KrakatauKrakatau - Erupcja Krakatau, Indonezja - 2008Zdjęcie satelitarne wulkanu Krakatau, Indonezja - 18.05.1992Mapa KrakatauSatelitarny obraz erupcji wulkanu Krakatau, Indonezja - 17.11.2010

 
 

Krakatau – Indonezja

 

  • Lokalizacja: Indonezja
  • Szczyt: m.n.p.m.

 
Krakatau leży między Jawą, a Sumatrą i należy do najbardziej niebezpiecznych wulkanów na świecie. Możemy się o tym przekonać także w ostatnich dniach, kiedy to góra się przebudziła. Jej największy wybuch miał miejsce w roku 1883. Gdy krater Perboewatan wyrzucił wysoką na 6 km chmurę popiołu, widoczną z odległości 160 km. Do kolejnej erupcji doszło parę miesięcy później. Tym razem pył wulkaniczny wzniósł się na 27 km. W końcowej fazie erupcje spowodowały powstanie czterech fal tsunami wysokich na 30 metrów. Odgłosy towarzyszące katastrofie były słyszalne nawet kilka tysięcy kilometrów dalej. Na skutek wybuchu i tsunami zginęło ponad 36 000 ludzi. Wydarzenia te miały wpływ na całą planetę, w wyniku eksplozji średnia roczna temperatura zmniejszyła się o ok. 1,2°C. W tym roku wulkan znowu się obudził. Po wybuchu jego duża część się zawaliła i spowodowała zabójczą falę przypływu, która zabiła ponad 400 ludzi.

Pico del Teide – Hiszpania, Teneryfa

Obszar Pico del Teide w mgle, wysoko w sosnowym lesie, Wyspy Kanaryjskie, Teneryfa - NOAAPico del Teide - NASAPico del Teide - Wulkan na Wyspach Kanaryjskich, HiszpaniaPico del Teide - Wejście na szczyt Pico del Teide - Panorama-01Wejście na szczyt Pico del Teide - Panorama-02Pico del Teide - Hiszpania, TeneryfaPico del Teide - Panorama
 
 
 
Pico del Teide - Widok z okna samolotuPico del Teide w chmurachWidok z samolotu na wulkan na Teneryfie, Wyspy Kanaryjskie

 
 

Pico del Teide – Hiszpania, Teneryfa

 

  • Lokalizacja: Hiszpania, Teneryfa
  • Szczyt: 3718 m.n.p.m.

 
Wulkan znajduje się na Teneryfie, która jest największą z siedmiu Wysp Kanaryjskich. Góra leży niedaleko północno-zachodniego wybrzeża Afryki i zajmuje większą część powierzchni wyspy. Obwód krateru wynosi nieprawdopodobnych 48 km. Teneryfa największej erupcji doświadczyła w roku 1709, kiedy strumień lawy zniszczył większą część portu Garachico i północne wybrzeże. Magma płynęła przez dolinę całe dziewięć dni. Po raz ostatni wulkan był aktywny w roku 1909. Kiedy północno-zachodnim zboczem góry płynęła rzeka lawy długa na 5 km.

Wzdłuż podnóża wulkanu rozpościera się bardzo urodzajna nizina, która cały rok jest wilgotna i zielona. Uprawiane są tam banany, migdałowce, drzewka pomarańczowe i warzywa. Południowe zbocza, przeciwnie – wilgoci i deszczu prawie nie znają. Góra może się pochwalić światowym rekordem – przy wschodzie słońca wulkan rzuca cień w kształcie piramidy, długi aż na 200 km. Co jest niewątpliwie najdłuższym cieniem na świecie.

W epoce kamienia ludzie uważali wulkan za siedzibę okrutnego boga Guayota. W czasie jednej ze swych wypraw do Nowego Świata Krzysztof Kolumb był świadkiem aktywności tej niebezpiecznej góry.

Chaitén – Chile

Zdjęcie satelitarne miasta i wulkanu Chaitén - NASAChaitén - Obraz z powietrza miasta Chaitén - Chile, 02.2009Chaitén - NASADroga do miasta ChaiténKolumna popiołu podczas erupcji Chaitén, 02.05.2008Popioły po erupcji wulkanu Chaitén, Chile - 28.05.2008Pióropusz popiołu podczas erupcji Chaitén, Chile - 03.05.2008Chaitén - Erupcja 27-05-2008

 
 

Chaitén – Chile

 

  • Lokalizacja: Chile
  • Szczyt: 1122 m.n.p.m.

 
Wulkan Chaitén przez długi czas był zaliczany do wygasłych. Przez ostatnie tysiąclecia nie zauważono żadnej jego aktywności. Kaldera o średnicy 3 km położona w południowej części Chile. Obudziła się nagle w 2008 roku, dokładnie po 9400 latach. Kiedy dzień przed wybuchem doszło do serii mniejszych trzęsień ziemi. Chmura popiołu i pyłu wulkanicznego unosiła się na wysokości 18 km. Po wybuchu miasto opuścili prawie wszyscy jego mieszkańcy. Glebę pokryła 15-cm warstwa popiołu, która zanieczyściła nawet zapasy wody, co stanowiło zagrożenie już nie tylko dla ludzi, lecz także dla ok. 25 tysięcy sztuk bydła.

Popocatépetl – Meksyk

Aktywny wulkan leżący ok.70 km na południowy wschód od miasta Meksyk - 23.01.2001 - NASAPopocatépetl - Widok z miasta MeksykPopocatépetl - MeksykPopocatépetl - Piramida CholulaPopocatépetl - Obraz z miasta MeksykPopocatépetlZdjęcie satelitarne wulkanu Popocatépetl - NASA, 19-04-2012Popocatépetl - Widok z miejscowości San-Matías

 
 
 

Popocatépetl – Meksyk

 

  • Lokalizacja: Meksyk
  • Szczyt: 5452 m.n.p.m.

 
Wulkan leży ok. 72 km na południowy-zachód od stolicy Meksyku, to drugi największy wierzchołek kraju. Popocatépetl jest połączony przełęczą z wysokim na 3000 metrów n.p.m. Paso de Cortés oraz drugim wulkanem – Iztaccihuatlem. Wierzchołek góry jest pokryty śniegiem i lodem przez cały rok. Często nad szczytem pojawiają się widoczne chmury, które powstają na skutek trwających wulkanicznych procesów. Największa aktywność wulkaniczna miała miejsce w roku 1994, kiedy popiół i gazy pokryły obszar ciągnący się na 25 km.

Aztekowie uważali górę za świętą. Według ich mitologii wulkan przedstawia wojownika Popocatépetla, w którym zakochała się księżniczka Iztaccihuatl. Jej ojciec nie był jednak przychylny ich uczuciu i wysłał młodzieńca na wojnę. Księżniczkę okłamał, twierdząc, że Popocatépetl zginął w walce. Iztaccihuatl umarła ze smutku za ukochanym. Kiedy mężczyzna powrócił z wojny i dowiedział się o jej śmierci, jego serce nie wytrzymało i również zmarł z żalu. Bogowie przemienili kochanków w przykryte śniegiem góry. Miejscowi wierzą, że erupcje są obrazem dramatu Popocatépetla – W języku azteckim, to słowo oznacza „Dymiącą górę”.

Z powodu wulkanicznej aktywności, góra jest strzeżona przez wojsko, a wstęp na nią mają jedynie grupy naukowców.

Nevado del Ruiz – Kolumbia

Nevado del Ruiz - Prawie 2 tyg. po śmiercionośnej erupcji w 1985, Widok z północnego wschoduNevado del Ruiz - Erupcja Nevado del RuizNevado del Ruiz - Szczyt po erupcji która wywołała tragedię Armero, 11.1985Nevado del Ruiz - Kolumbia - NASANevado del Ruiz - Nevado del Ruiz - 1985Skały wulkaniczne w wiecznym śniegu na Nevado del Ruiz, KolumbiaHostel dla uchodźców w wiecznym śniegu na szczycie Nevado del RuizNevado del Ruiz - Widok z plantacji roślin bambusowych

 
 
 

Nevado del Ruiz – Kolumbia

 

  • Lokalizacja: Kolumbia
  • Szczyt: 5321 m.n.p.m.

 
Ten wulkan, aktywny już ok. 2 000 000 lat, piętrzy się w odległości 130 km na zachód od stolicy Bogoty. Ma wiele warstw lawy utwardzanych na przemian popiołem wulkanicznym i innymi skałami piroklastycznymi. Góra jest częścią wulkanicznych masywów, tworzonych przez pięć kolejnych wulkanów, pokrytych lodowcami. Cztery z nich są w dalszym ciągu aktywne.

Wulkan zdobył sławę dzięki swej katastroficznej w skutkach erupcji, która miała miejsce 13 listopada 1985 roku. W jej wyniku roztopiły się szczyty lodowców o powierzchni 25 km². Powstałe wtedy lahary, spływające z prędkością od 40 do 60 km/h, zalały miasto Armero oraz kilka okolicznych wsi warstwą błota głęboką na 6 metrów. Jedynie w mieście zmarło więcej niż 21 000 obywateli (z całkowitej ilości 23 000). Straty osiągnęły 1 miliard dolarów. Następstwem tej katastrofy było przyjęcie przez kolumbijską władzę środków bezpieczeństwa, które powinny zmniejszyć ryzyko śmierci tylu osób.

We wrześniu i październiku 2010 roku zauważono stopniowe zwiększanie się aktywności sejsmicznej w pobliżu krateru Arenas. W ciągu kolejnych czterech miesięcy dochodziło do trzęsień ziemi, które zwiększyły obawy przed kolejnymi niszczycielskimi erupcjami.

Merapi – Indonezja, Jawa

Merapi - Krater MerapiMerapi - Indonezja, JawaMerbabu i MerapiPióropusz popiołu z Merapi - Satelitarny obraz MODIS (10.11.2010)MerapiMerapi - Merapi z kosmosu

 
 

Merapi – Indonezja, Jawa

 

  • Lokalizacja: Indonezja, wyspa Jawa
  • Szczyt: 2968 m.n.p.m.

 
Jest jednym z najniebezpieczniejszych wulkanów w całej Indonezji, aktywnym średnio raz na 10 lat. Ten stratowulkan znajduje się w środkowej części wyspy Jawa. W pobliżu miasta Yogyakarta. Mimo zagrożenia u podnóża góry żyje tysiące ludzi. Aktywność wulkanu jest spowodowana w dużej mierze wsuwaniem się australijskiej płyty tektonicznej pod płytę sundajską. Według naukowców erupcje tego wulkanu zaczęły się ok. 400 000 lat temu.

W 1006 roku doszło do wielkiego wybuchu, który był przyczyną upadku królestwa Mataram. Od 1548 roku zarejestrowano prawie 60 eksplozji. Najbardziej katastroficzna w skutkach erupcja miała miejsce w 1930 roku, w jej wyniku zmarło 1300 ludzi. Mniej ofiar zginęło w 1994 roku, kiedy to doszło do zawalenia się kopuły wulkanicznej.

Według wierzeń miejscowych góra ma spirytualne i nadprzyrodzone zdolności. Każdego roku na szczyt wchodzi kapłan, który niesie górze ofiary.

Kilauea – Stany Zjednoczone Ameryki, Hawaje

Kīlauea - Ciemny popiół wystrzelony z krateru wulkanu - 15.05.2018Kilauea - Wejście na szczyt wulkanuKilauea - multimedia USGSKilauea - Kaldera Kilauea i krater Halema'uma'uKilauea - Krater Halema'uma'u i kaldera KilaueaKilauea - Kaldera Kīlauea i Mauna LoaKilauea - Kaldera Kilauea - Park Narodowy Hawajskich WulkanówKilauea - Erupcje w przeciągu ostatnich 200 latKilauea - Lawa uderza w Ocean Spokojny na Hawajach - 2005Krater wulkanu na HawajachErupcja z krateru Halema'uma'u

 
 

Kilauea – Stany Zjednoczone Ameryki, Hawaje

 

  • Lokalizacja: Stany Zjednoczone Ameryki, Hawaje
  • Szczyt: 1247 m.n.p.m.

 
Kilauea znajduje się na hawajskiej wyspie Hawai’i (nazywana również Big Island) i jest jednym z wulkanów, które ją tworzą. Zajmuje 14% tej wyspy. Góra, po zboczu której płynie strumień lawy, należy do najbardziej aktywnych wulkanów na świecie. Zgodnie z hawajską historią wypluwa lawę nieprzerwanie od roku 1983, średnio 400 000 m³ dziennie. Wulkan powstał w wyniku ruchów tektonicznych płyty pacyficznej. Które w ciągu 70 milionów lat spowodowały stworzenie łańcucha podmorskich wulkanów długiego na 6000 km.

Świadectwa pierwszych erupcji pochodzą z roku 1750. Z mitów polinezyjskich dowiadujemy się jednak, że góra wypluwała lawę już dużo wcześniej. Strumienie lawy pokrywały obszar setek kilometrów kwadratowych i wpłynęły na wygląd całej linii wybrzeża. Rdzenni mieszkańcy wysp wierzą, że na górze mieszka bogini ognia Pele. Bogini karze każdego, kto odważy się ukraść kamienie wulkaniczne. Będące dla niej jak dzieci. Złodziej takiego kamienia może się spodziewać pecha, który nigdy go nie opuści.

Miejscowi, by uczcić honor bogini Pele, wykonują rytualne tańce. Zgodnie z tradycją do krateru wulkanu wrzucają kwiaty i jedzenie, co ma im zapewnić jej przychylność.

Nyiragongo – Kongo

Nyiragongo - Erupcja 01-2002Nyiragongo - 1994Nyiragongo i NyamuragiraNyiragongo i Nyamuragira (2)Nyiragongo i Nyamuragira - 31-01-2007

 
 

Nyiragongo – Kongo

 

  • Lokalizacja: Kongo
  • Szczyt: 3470 m.n.p.m.

 
Wulkan znajduje się w łańcuchu górskim Wirunga i pomimo że jego boczne kratery są już wygasłe, główny należy do najbardziej czynnych na świecie. Ten stratowulkan tworzy grupa kilku wulkanów przy jeziorze Kiwu. W kraterze znajduje się potężne lawowe jezioro, ciągle aktywne. Temperatura znajdującej się tam lawy waha się między 800 a 950°C, ma rzadką konsystencję oraz przepływa bardzo szybko. Z tego powodu wulkan jest nieustannym zagrożeniem dla okolicznych miast.

Najstraszniejsza erupcja miała miejsce w roku 1977, kiedy to lawa spływająca po zboczu góry zabiła tysiące ludzi. Magma dostała się aż do miasta Goma, w którym zniszczyła 15% budowli oraz uśmierciła ok. 150 ludzi. Strumień lawy dotarł aż do brzegu jeziora Kiwu, tworząc półwysep. Kolejny wybuch wulkanu miał miejsce w roku 2002.

Według legend opowiadanych przez miejscowych obywateli Nyiragongo jest świętą górą. Tubylcy wierzą, że żyje na niej zaczarowany duch, który usilnie próbuje się wydostać ze swego ziemskiego lochu. Jego wściekły krzyk wybucha pod postacią gejzerów lawy i gęstych mgieł.